Gaita y Tambor, Villaviciosa en 1925.
La Gaita ye una gaita tumbal de 35 cm. de punteru.
Semeya: Constantino Suárez. Col permisu'l Muséu la Gaita de Xixón.
La Gaita Asturiana tien una forma de tocase daqué distinta
de otres gaites del mundiu. Tócase de
xeitu "semi-cerráu": va llevantándose un déu de ún en
ún (si se ye diestru) cola manu drecha y hasta tres cola
manzorga. La dixitación de la gaita de Northumbria (norte d'Inglaterra) ye perparecía
a la de la gaita asturiana. Esti estilu de toque ye más o menos visible en casi toes les gaites
occidentales, exceuptu la gallega, onde evolucionó a xeitu abiertu total.
Los círculos que tán a la izquierda son los del
pulgar de la manzorga arriba y del meñique de la drecha abaxu.
Llueu tán, d'arriba a abaxu: índice, corazón y anular de la
manzorga y los siguientes los mesmos de la man drecha.
Les notes naturales son les siguientes:
Sigún el constructor de la gaita o de la payuela que
tengamos, estos xeitos puen camudar (sobre too nes notes
alteraes). Asina podemos citar que la nota Fa de requintu
(segunda octava) en dalgunes gaites afina meyor mediu tapando'l
furacu la nota Fa, mientres mantenemos destapáu totalmente'l de
Mi.
Tamién llégase a una meyor afinación nel Si natural si,
además de los tres deos llevantaos, espurrimos el de la nota Mi,
anque repetimos que camuda sigún la gaita.
Les notes alteráes tócanse de la forma:
La nota SIb de la octava baja tócase tapando cola rodiella
uno de los furacos de les troneres (ver morfoloxía), anque ye un soníu modernu introducíu
pa bandes de gaites por Jose Angel Hevia.
Comu curiosida, el actual direutor del Muséu la Gaita de Xixón (Alfonso Fernádez), consiguió
que la gaita tocase una escala perfecta en DO menor con un chorizu d'un bollu preñau metíu
nel punteru per debaxu.
